Nga Redaksia:
Në vitet e fundit, një fenomen po bëhet gjithnjë e më i dukshëm në Shqipëri: bizneset tradicionale shqiptare po mbyllen, ndërsa kompani dhe sipërmarrje të huaja po zgjerojnë aktivitetin e tyre me ritëm të shpejtë.
A është kjo thjesht rastësi ekonomike, apo pasojë e një modeli politik dhe fiskal që po favorizon të huajt në kurriz të vendasve?
Bizneset shqiptare sot përballen me:
- Rritje të taksave lokale
- Tarifa të larta për energjinë
- Kontrollet e shpeshta administrative
- Burokraci të zgjatur
- Mungesë fuqie punëtore (emigrimi masiv)
Shumë sipërmarrës të vegjël deklarojnë se fitimi është minimal, ndërsa risku maksimal.
Ndërkohë, investitorët e huaj përfitojnë:
- Status “investitor strategjik”
- Përjashtime fiskale
- Tokë me kosto të reduktuar
- Procedura të përshpejtuara
Ligji për Investimet Strategjike ka krijuar një realitet të ri, ku kapitali i madh i huaj hyn me kushte të favorshme që biznesi vendas nuk i gëzon.
Pyetja është:
A po krijohet një treg me dy standarde?
Në zonat turistike dhe në ndërtim, po shihet qartë hyrja e kapitalit të huaj. Projekte të mëdha zhvillohen me mbështetje shtetërore, ndërsa bizneset e vogla vendase përballen me vështirësi për të marrë një leje të thjeshtë.
Kjo krijon pabarazi strukturore në treg.
Mbyllja e bizneseve nuk është vetëm problem ekonomik.
Është problem social.
Kur një biznes mbyllet:
- Humbet vend pune
- Humbet përvojë
- Dobësohet shtresa e mesme
Në të njëjtën kohë, fuqizimi i kapitalit të huaj pa integrim të thellë lokal krijon ekonomi të varur.
Investimi i huaj nuk është problem.
Përkundrazi, është i domosdoshëm për zhvillimin.
Por problemi lind kur:
- Nuk ka barazi fiskale
- Nuk ka mbrojtje për biznesin vendas
- Nuk ka politika për forcimin e sipërmarrjes shqiptare
Nëse kapitali vendas dobësohet, dobësohet edhe pavarësia ekonomike.
- Lehtësira fiskale për bizneset e vogla shqiptare
- Ulje e burokracisë
- Stimuj për prodhimin vendas
- Transparencë në dhënien e statusit “strategjik”
- Politika për kthimin e fuqisë punëtore
A po ndërtojmë një ekonomi konkurruese, apo një treg ku vendasi lufton për mbijetesë dhe i huaji gëzon terren të shtruar?
Kjo nuk është çështje nacionalizmi ekonomik. Është çështje barazie dhe drejtësie tregu.